Jak przygotować zwierzę do wyjazdu za granicę? [Poradnik]
Jeśli planujemy wyjazd za granicę ze zwierzęciem – czy to przeprowadzając się na stałe, czy wyjeżdżając na urlop – musimy się do niego odpowiednio przygotowywać. Ze względu na konkretne wymagania nie warto zostawiać tego na ostatnią chwilę.
Aby przekroczyć granicę państwa, zwierzę musi mieć ważny paszport oraz spełnić inne wymagania określone przez dany kraj docelowy. Jeśli w czasie naszej podróży przekraczamy granice kilku krajów – musimy spełnić wymogi każdego z nich.
Warto je dokładnie sprawdzić zawczasu, gdyż za przekroczenie granicy bez spełnienia wyznaczonych wymagań grożą nie tylko sankcje finansowe. W najlepszym wypadku nie zostaniemy wpuszczeni do docelowego kraju, w najgorszym służby graniczne mogą odebrać nam zwierzę i skierować je na przymusową kwarantannę, a nawet podać eutanazji! A chyba nie chcemy, by to spotkało naszego podopiecznego/podopieczną.
Pamiętajmy, że wszystkie koszty – zarówno pobytu zwierzęcia na kwarantannie, jak i eutanazji ponosi opiekun/ka.
Szczególnie surowe przepisy obowiązują w krajach skandynawskich. Warto potraktować to poważnie, gdyż takie sytuacje naprawdę mają miejsce. W 2023 roku poddano eutanazji dwa dorosłe psy oraz szczenięta, które urodziły się podczas przeprawy promowej z Polski do Szwecji. Powodem było niespełnienie wymagań odnośnie do szczepienia przeciwko wściekliźnie oraz wiek szczeniąt.
Spis treści
Jak zatem przygotować się do wyjazdu, aby nasze zwierzęta były bezpieczne?
Psy, koty, fretki
Zacznijmy od planu podróży, sprawdźmy, które kraje będziemy odwiedzać, a następnie szczegółowo sprawdźmy wymagania każdego z nich. Np. na początku sierpnia 2024 roku LOT zawiesił całkowicie możliwość przewozu psów do Stanów Zjednoczonych. Miało to związek ze wzmożoną zachorowalnością na wściekliznę na terenie USA.
W krajach Unii Europejskiej przemieszanie zwierząt odbywa się na podstawie aktualnego paszportu zwierzęcia. Pamiętajmy, że Wielka Brytania wystąpiła z Unii Europejskiej, a przepisy dotyczące przemieszania się zwierząt towarzyszących zostały zaostrzone. Opiekunowie tzw. ras niebezpiecznych (Pit Bull Terrier, Japanese Tosa, Dogo Argentino oraz Fila Brasileiro ) muszą pamiętać, że na terenie całej Wielkiej Brytanii obowiązuje zakaz chowu, ale również wwozu tych ras psów.
Ze względu na częste zmiany wymagań aktualne informacje na ten temat znajdziemy u Powiatowego lekarza Weterynarii oraz w konsulacie konkretnego państwa.
Do niektórych z miejsc poza standardowym paszportem będziemy potrzebować:
- odrobaczenia preparatem zwierającym prazikwantel na 24 godziny przed przekroczeniem granicy,
- certyfikatu zdrowia – dokument wystawia Powiatowy Lekarz Weterynarii na podstawie paszportu zwierzęcia,
- badania poziomu przeciwciał przeciwko wściekliźnie – badanie można wykonać u lekarza weterynarii współpracującego z laboratorium referencyjnym. Czas oczekiwania na certyfikowany wynik to 3-5 tygodni. Badanie wykonywane jest przez niemieckie laboratorium i ze względu na stosowaną metodę nie można go przyspieszyć.
Izba Weterynaryjna zaleca, by już na parę miesięcy przed planowym wyjazdem wyrobić zwierzęciu paszport. W tym celu musimy zgłosić się do lekarza weterynarii posiadającego uprawienia do wystawiania paszportów. Zwierzę musi posiadać mikrochip oraz w dniu wystawienia paszportu zostać zaszczepione przeciwko wściekliźnie. Po wystawieniu paszportu obowiązuje 21 dni karencji, w trakcie których zwierzę nie może przekraczać granicy kraju. Powyższe wytyczne odnoszą się do psów, kotów oraz fretek.
Pozostałe gatunki zwierząt
Odnośnie pozostałych zwierząt – innych niż psy, koty i fretki – przepisy są często niejasne. Zazwyczaj nie ma określonych dokumentów, które trzeba mieć ze sobą. W takim przypadku przydatna będzie książeczka zdrowia i aktualne szczepienia (dotyczy to zwierząt, które podlegają szczepieniom).
Zupełnie inne przepisy obowiązują zwierzęta powszechnie uznawane za gospodarskie, zwłaszcza te, które mogą być nosicielami patogenów takich jak ptasia grypa czy afrykański pomór świń. Regulacjom podlegają też niektóre gatunki ptaków np. gołębie w czasie lotów, papugi – jako mogące przenosić różnego rodzaju ornitozy, które zagrażają rodzimym populacjom ptaków. Dlatego, jeśli chcemy podróżować ze zwierzęciem egzotycznym, najlepiej bezpośrednio skontaktować się z biurem Powiatowego Lekarza Weterynarii oraz konsulatem dane go kraju. Jest to szczególnie istotne, gdy mamy do czynienia z gatunkiem nietypowym lub uznawanym za tzw. inwazyjny w danym kraju. Szczególny rygor obowiązuje w Czechach – jednak nie dotyczy krótkich wyjazdów wakacyjnych.
O czym jeszcze pamiętać?
Jeśli podróżujemy publicznymi środkami transportu takimi jak autokary, pociągi czy samoloty musimy sprawdzić wytyczne konkretnego przewoźnika. Może on zażądać dodatkowych dokumentów lub określić specyficzne warunki przewozu. Jeśli zwierzę musi podróżować w transporterku, warto zadbać, aby spełniał wymogi IATA. Na tym nie warto oszczędzać. Porządnie wykonany transporter podnosi bezpieczeństwo zwierzęcia.
Przed wyjazdem pamiętajmy o sprawdzeniu, czy paszport zwierzęcia nie utracił ważności. Posiadanie samego dokumentu nie jest bowiem jednoznaczne z możliwością przekroczenia granicy. Paszport utrzymuje swoją ważność, tylko jeśli szczepienie przeciwko wściekliźnie jest aktualne (wedle polskiego prawa szczepienie powinno odbywać się corocznie). Jeśli do przekroczenia granicy potrzebujemy dodatkowo miareczkowania poziomu przeciwciał przeciwko wściekliźnie, badanie zachowuje ważność nieodwołalnie pod warunkiem zachowania ciągłości szczepień. Oznacza to, że jeśli zaszczepimy zwierzę chociaż jeden dzień po upływie daty ważności, badanie należy wykonać ponownie.
Naszym obowiązkiem, jako opiekunów/opiekunek, jest pilnowanie daty szczepień oraz przynoszenie paszportu do gabinetu weterynaryjnego na wizyty i szczepienia. Obecne prawo nakazuje lekarzowi odnotowanie szczepienia w systemie paszportowym Wetsystems[1] w dniu jego wykonania, co oznacza, że jeśli nie zabierzemy dokumentu ze sobą, weterynarz nie będzie mógł dokonać wpisu w późniejszym terminie.
Co jeszcze warto wziąć ze sobą?
Jeśli zwierzę przyjmuje leki na choroby przewlekłe, to należy bezwzględnie zabrać je ze sobą. Razem z lekami zabierzmy też skrócony opis choroby wraz z wymienionymi przyjmowanymi przez zwierzę lekami – najlepiej w języku angielskim. Warto mieć również ostatnie wyniki badań np. zapisane w telefonie, na wypadek wizyty u lekarza weterynarii. W czasie podróży możemy być narażeni na zmienne warunki atmosferyczne i z tego powodu najlepiej leki umieścić w specjalnym opakowaniu np. takim jak etui na peny insulinowe.
Nawet jeśli nasze zwierzę nie choruje przewlekle, to warto zabrać ze sobą apteczkę dla zwierząt – bo niestety nigdy nie wiemy, co się może wydarzyć. Możemy kupić gotową lub skomponować ją samodzielnie z pomocą lekarza weterynarii prowadzącego nasze zwierzę. Podstawowe elementy to: gaziki jałowe, bandaż jałowy, środek do dezynfekcji ran np. Octenisept, ampułki z solą fizjologiczną, pęseta do usuwania kleszczy, weterynaryjny środek na biegunkę oraz elektrolity, weterynaryjny środek na chorobę lokomocyjną – Cerenia. Więcej o komponowaniu apteczki możesz przeczytać w innych naszych wpisach – na temat podróżowania ze zwierzęciem kamperem oraz zabezpieczenia zwierzęcia na wypadek, gdzie opiekun się rozchoruje.
Przeprowadzka za granicę ze zwierzęciem
Jeśli planujemy wyjazd zagranicę na stałe lub na dłuższy czas pamiętajmy, aby sprawdzić wymagania kraju, do którego wyjeżdżamy. Jest to ważne szczególnie w kontekście podatku od zwierzęcia oraz szczepień przeciwko wściekliźnie. W Polsce obowiązuje coroczne szczepienie, ale w innych krajach co 2 lub 3 lata. Wracając do Polski, oczywiście będziemy zobligowani do ponownego przestrzegania polskiego prawa w tym zakresie.
I na koniec
Podróżowanie ze zwierzęciem niesie korzyści dla obu stron, wzmacnia więź i tworzy niezapominane wspomnienia. Koszty wystawienia paszportu są stosunkowo niskie, a przewoźnicy zabierają zwierzęta za niewielką dopłatą.
Warto jednak wcześniej sprawdzić, jak nasze zwierzęta znoszą podróż, np. zabierając je na krótką wycieczkę czy nawet podróżując komunikacją miejską. Miejmy świadomość, że każde nowe doświadczenie może być dla zwierzęcia szokiem, ale jeśli stopniowo będziemy je przyzwyczajać, jest spora szansa, że zwierzę zacznie nawet czerpać przyjemność ze wspólnych podróży. Jeśli natomiast obawiamy się, że narazimy zwierzaka je na nadmierny stres, pomyślmy nad innym rozwiązaniem np. hotelem dla zwierząt lub opieką zaufanej osoby lub petsittera.
Ważne!
Nigdy nie zostawiaj zwierzęcia samego bez opieki ani nie porzucaj. Zwierzęta, podobnie jak dzieci, wymagają troski i opieki – przyzwyczajone do opieki człowieka nie będą w stanie przetrwać w nieprzyjaznym otoczeniu, unikać zagrożeń, przetrwać spotkania z drapieżnikiem czy samodzielnie zdobyć pożywienia.
Urlop nie może być wymówką dla porzucenia zwierzęcia.
Porzucenie zwierzęcia jest przestępstwem – grozi grzywną, a nawet pozbawieniem wolności do lat pięciu.
Jeśli dobrze się do niego przygotujemy, wyjazd zagranicę ze zwierzęciem może być wspaniałą przygodą zarówno dla nas, jak i dla naszego podopiecznego. Mamy nadzieje, że z tym krótkim poradnikiem będzie to teraz o wiele prostsze.
Wspaniałych wspomnień!
Agnieszka Tokarczyk – zwierzęta zawsze były dla mnie ważne. Jestem aktywistką prozwierzęca działającą na rzecz zwierząt wykluczonych. Obecnie pracuję jako techniczka weterynarii, zajmuję się przede wszystkim opieką nad królikami i zwierzętami dzikimi. Szczególne miejsce w moim sercu zajmują gołębie miejskie. W ramach odpoczynku piekę wegańskie ciasta.
- Wetsystems – to internetowy rejestr paszportu, każda adnotacja w papierowej wersji jest przez lekarza rejestrowana w nim online. Na wpis do systemu lekarz weterynarii ma określony czas, nie ma możliwości zmiany danych ani cofnięcia daty wpisu. ↑
